10

സഞ്ചാരം(2004)




2004 ഇറങ്ങിയ മലയാളം സിനിമ ആയതുകൊണ്ട് ഇവിടെ ഇതിനെപ്പറ്റി ബ്ലോഗേണ്ട എന്നാണു ആദ്യം വിചാരിച്ചത്. പിന്നീട് നല്ല പടമാണെങ്കിലും ഇതിനെക്കുറിച്ച് കേട്ടവര്‍ ചുരുക്കമായിരിക്കാം എന്ന് കരുതി ഇവിടെ ഒരു പോസ്റ്റ്‌ ഇടുന്നു. സ്വവര്‍ഗാനുരാഗം പ്രമേയമായി മലയാളത്തില്‍ വന്ന ആദ്യ സിനിമയാണ് സഞ്ചാരം. ഇന്ത്യയില്‍ ഇതിനു മുന്‍പ് ഇത്തരം പ്രമേയം ഉണ്ടായത് ഫയര്‍ എന്ന സിനിമയിലായിരുന്നല്ലോ. അതിന്റെ കഥാതന്തു കേട്ടിട്ടു ഇഷ്ട്ടപ്പെടാത്തത് കൊണ്ട് ഇതുവരെ കാണാന്‍ ശ്രമിച്ചിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ട് അതുമായി ഒരു താരതമ്യം ചെയ്യാനുമില്ല.

ലിജി പുല്ലെപ്പള്ളിയാണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധായക. ഒരിക്കല്‍ ഒരു മലയാളിപ്പെന്കുട്ടി തനിക്കയച്ച കത്താണ് ഇങ്ങനെ ഒരു സിനിമ ഒരുക്കുന്നതിന് കാരണമായതെന്ന് അവര്‍ പറയുന്നുണ്ട്. ആ കാലയളവില്‍ ഒളിഞ്ഞും തെളിഞ്ഞുമായി സമൂഹത്തില്‍ ഇത്തരം പെണ്‍കുട്ടികള്‍ക്ക് നേരിടേണ്ടി വരുന്ന പ്രശ്നങ്ങള്‍ പലപ്പോഴും ആത്മഹത്യയില്‍ കലാശിച്ചിരുന്നു എന്ന് സംവിധായക തന്നെ പിന്നീട് ഒരു മുഖാമുഖത്തില്‍ പറഞ്ഞിരുന്നു. ഇതാണത്രേ ഈ ഒരു കഥ എഴുതുന്നതിനു സംവിധായികയെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.
ചെറിയ കുട്ടികളായിരിക്കെ തന്നെ ഉറ്റ സുഹൃത്തുക്കളായി മാറിയിരുന്ന ഡലൈലയും കിരണും പിന്നീട് യൌവനാവസ്ഥയില്‍ പരസ്പരം ഇഷ്ട്ടപ്പെടാന്‍ തുടങ്ങുതും അവരുടെ പ്രണയം സമൂഹവും കുടുംബവും എങ്ങനെ നോക്കിക്കാണുന്നു എന്നതും അതിനെ 2 പേരും എങ്ങിനെ നേരിടുന്നു എന്നതുമാണ്‌ ആത്യന്ദികമായി ഇവിടെ സിനിമയില്‍ വിവരിക്കുന്നത്. ഒരു ഗ്രാമാപശ്ചാതലത്തില്‍ നിന്നാണ് സംവിധായക കഥ പറയുന്നത്. ചെറിയ കുട്ടിയാവുമ്പോള്‍ തന്നെ പട്ടണത്തില്‍ നിന്നും പറിച്ചു നാട്ടു ഗ്രാമത്തിലെക്കെതുന്ന കിരണിന്റെ ഒരേയൊരു കലിക്കൂട്ടുകാരിയായി വരുന്നത് ഡലൈലയാണ്. പിന്നീട് വീട്ടിലെ ചട്ടക്കൂടിനനുസരിച്ചു വലുതാകുമ്പോള്‍ കൂട്ടുകൂടി കളിച്ചു നടക്കുന്നത് നിര്‍ത്തുന്നതോടെ കിരണിന്റെ ശ്രദ്ധ സാഹിത്യത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നു. ഇവിടെ കിരണിനെ കൂടുതലും ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ഉള്ളില്‍ ഒതുങ്ങി നില്‍ക്കാവുന്ന ഒരാളായാണ് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്നാല്‍ മറിച്ച് പുസ്തകങ്ങളെ തീരെ ഇഷ്ട്ടമില്ലാതെ എപ്പോഴും കറങ്ങി നടക്കുവാനിഷ്ട്ടപ്പെടുന്ന ഒരാളായാണ് ലൈലയെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. ലൈലയുടെ കഥാപാത്രം കിരണിന്റെ കഥാപാത്രവുമായി നിഴല്പാവക്കൂത്ത് കളിക്കുമ്പോള്‍ പറയുന്നുണ്ട്, 'അല്ലയോ രാജകുമാരി നിന്നെ എനിക്കിഷ്ട്ടമാണ് പക്ഷെ ഇല്ല നിന്നെ കല്യാണം കഴിക്കാന്‍ എനിക്കാവില്ല എനിക്ക് ദേശങ്ങളായ ദേശങ്ങള്‍ സഞ്ചരിക്കണം'.

സ്വാഭാവികമായും ഇവര്‍ ഇരുവരും പ്രണയബദ്ധരാവുമ്പോള്‍ ലൈലയുടെയും കിരണിന്റെയും സ്വഭാവത്തിലുള്ള വൈരുധ്യങ്ങള്‍ സമൂഹത്തിന്റെയും വീട്ടുകാരുടെയും എതിര്‍പ്പിനെ ഏതു രീതിയില്‍ നോക്കിക്കാണും എന്നുള്ളത് ചിത്രത്തിനെ കൂടുതല്‍ സ്വീകര്യമാക്കുന്നു. ഇവിടെ കഥാകാരി തന്റെ ഒരു അഭിപ്രായം പ്രേക്ഷകനില്‍ അടിച്ചേല്‍പ്പിക്കാതെ ഒരു തുറന്ന സമീപനം ആണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. സ്വവര്‍ഗാനുരകാതെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനോ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്താനോ ഉള്ള ശ്രമങ്ങള്‍ ഇവിടെ ഇല്ല.

കഥയില്‍ സമൂഹവും വീട്ടുകാരും അറിയുന്നതോടെ തന്റെ പ്രണയത്തെ ബലി കഴിക്കാന്‍ തയ്യാറാവുന്ന ലൈലയെയാണ് കാണുന്നത്. കുടുംബത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിലേക്ക് ഉള്‍വലിയുന്ന പോലെ. മറിച്ച് പ്രണയം കിരണിനെ കുറേക്കൂടി സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാന്‍ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. തന്റെ പ്രണയത്തിനു കുടുംബവും തടസ്സമാവില്ലെന്ന് അവള്‍ അറിയുന്നു. ഇവിടെ കിരണിന്റെ ചിന്തകള്‍ക്കും ആഗ്രഹങ്ങള്‍ക്കും കൂട്ടായി നിന്ന അച്ഛനും സമൂഹത്തിനെതിരെ ഒന്നും ആവില്ലെന്ന മട്ടില്‍ ചിന്തിക്കുന്നു. ഒടുവില്‍ ഒരു പ്യൂപ്പയില്‍ നിന്ന് പുഴു ചിത്രശലഭമായി രൂപാന്തരം പ്രാപിക്കുന്ന പോലെ തന്നിഷ്ട്ടത്തിന്നെതിരായി നീട്ടി വളര്‍ത്തി കെട്ടിയിട്ടു നിര്‍ത്തിയ മുടി മുറിച്ചു മാറ്റി കിരണ്‍ സ്വതന്ത്രയായി ഉയിര്‍തെഴുനേല്‍ക്കുന്നത് സിമ്പോളിക്കലായി കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.

ചില കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ശരാശരിയില്‍ താഴ്ന്ന അഭിനയവും അതിനു കൊടുത്ത ഡബ്ബിങ്ങും ഒഴിച്ച് നിര്‍ത്തിയാല്‍ വളരെ മികച്ച ഒരു സിനിമ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാം. ലൈലയെയും കിരണിനെയും അവതരിപ്പിച്ച സുഹാസിനിയും ശ്രുതിയും മികച്ച അഭിനയമാണ് കാഴ്ചവെച്ചത്. ഇതില്‍ കിരണിന്റെ ഡബ്ബിംഗ് വളരെ മികച്ചതായിരുന്നു. സിനിമ കണ്ടു കഴിഞ്ഞു കുറെ നാളേക്കെങ്കിലും മനസ്സില്‍ തങ്ങി നില്‍ക്കാന്‍ ശേഷിയുള്ള രണ്ടു കഥാപാത്രങ്ങള്‍. തീര്‍ച്ചയായും കണ്ടിരിക്കേണ്ട ഒരു നല്ല പടം.
1

The song of the sparrows(2009) by Majid Majidi

'Simple unique and lifeful'










2008 അവസാനം ഇറങ്ങിയ മജീദ്‌ മജിദിയുടെ സിനിമ. ഒട്ടുമിക്ക സിനിമകളിലും എന്ന പോലെ ഇത്തവണയും ഇറാനിലെ ഒരു പാവപ്പെട്ട കുടുംബത്തിലേക്ക് തന്റെ കാമറ തിരിച്ചു വെച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് അമീര്‍ നജി. 2009 ലെ നല്ല സിനിമകളുടെ കൂടെ ഇതും ചേര്‍ത്തു വായിക്കാം.

ഒട്ടകപ്പക്ഷികളെ പരിപാലിക്കുന്നതില്‍ മേല്‍നോട്ടം വഹിക്കുകയായിരുന്നു അയാളുടെ ജോലി. ഒരു വലിയ മൈതാനത്ത് ഒരു വേലിക്കെട്ടിന്‌ അകത്തായി ആയിരുന്നു ഈ ഒട്ടകപ്പക്ഷികളെ പാര്‍പ്പിച്ചിരുന്നത്‌. ഒരു ദിവസം തന്റെ മകളുടെ ശ്രാവ്യോപകരണം കളഞ്ഞു പോയി എന്നറിഞ്ഞു അത് കണ്ടെത്താനായി എത്തുന്ന അയാള്‍ക്ക്‌ അതു ശരിയാക്കാന്‍ ആവാത്ത വണ്ണം കേടായതായി മനസ്സിലാവുന്നു. പുതിയതിന് വില കൂടുതലും ആണ്. ഇതിനിടെ മകളുടെ പരീക്ഷ അടുത്തു വരുന്നു എന്നത്‌ അയാളെ ഏറെ വേദനിപ്പിക്കുന്നു. അയാള്‍ തന്റെ മേല്നോട്ടക്കാരനോടു ചെന്ന് തനിക്കു കുറച്ചു പണം മുന്‍‌കൂര്‍ ആയി വേണ്ടി വരും എന്ന് പറയുന്നു. എന്നാല്‍ ഇതിനിടയില്‍ അയാളുടെ അശ്രദ്ധയാല്‍ ഒരു പക്ഷി അവിടെ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനിട വരുന്നു. ഇത് കാരണം അയാള്‍ക്ക്‌ പുതിയ ജോലി തേടേണ്ട അവസ്ഥ വരുന്നു.ഒരു പക്ഷെ പട്ടണത്തിലേക്ക് പോയാല്‍ ഉപകരണം ശരിയാക്കാന്‍ പറ്റിയേക്കും എന്ന തോന്നല്‍ അയാളെ ഒരു ദിവസം പട്ടണത്തിലേക്കെത്തിക്കുന്നു.അങ്ങനെ ടെഹ്‌റാന്‍ പട്ടണത്തിലെത്തുന്ന അയാളെ ടാക്സി ഡ്രൈവര്‍ എന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ചു ഒരാള്‍ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്ക് എത്തിക്കുവാന്‍ പറയുന്നു. ഇത് അയാളെ ഒരു പുതിയ ജോലിയിലേക്കെത്തിക്കുന്നു. കൂടുതല്‍ പണം നേടുവാനും അതുവഴി തന്റെ മകളുടെ കേള്‍വിക്കുറവു മാറ്റാനുള്ള ഉപകരണം വാങ്ങിക്കമെന്നും അയാള്‍ കണക്കു കൂട്ടുന്നു. എന്നാല്‍ പിന്നീട് പട്ടണത്തിലെ ജോലി അയാളുടെ സ്വഭാവത്തില്‍ വരുത്തുന്ന മാറ്റങ്ങളെ ആണ് നമുക്ക് കാണാന്‍ കഴിയുന്നത്‌. ഗ്രാമീണരുടെ നിഷ്കളങ്കതയും സത്യസന്ധതയും ചെറുതായി അയാളെ വിട്ടകലുന്ന കാഴ്ചകള്‍.

ഇതിനിടയില്‍ അയാളുടെ മകന്‍ മറ്റു കുട്ടികളോടൊപ്പം സ്വര്‍ണ മീനുകളെ വാങ്ങിച്ചു വളര്‍ത്താന്‍ ഒരു പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുന്നു. അവന്റെ സഹോദരങ്ങളും കൂട്ടുകാരും അമ്മയുമെല്ലാം അവന്റെ സഹായത്തിനു ചേരുന്നു. കുട്ടികളെല്ലാവരും പലതരം ജോലികളിലേര്‍പ്പെട്ടു മീന്‍ വാങ്ങിക്കുന്നതിനുള്ള പണം കണ്ടെത്തുന്നു. ഈ സംഭവങ്ങളും അയാളുടെ ജോലി സംബന്ധമായ കാര്യങ്ങളും ഒരു നാണയത്തിന്റെ ഇരു വശമെന്ന പോലെ പരസ്പര പൂരകങ്ങളായ സ്വഭാവത്തെ കാണിച്ചുതരുന്നു. ഒന്നില്‍ മനുഷ്യന്‍ സമൂഹ ജീവിയാണെന്ന് മറക്കുന്നതാണെങ്കില്‍ മറ്റൊന്നില്‍ അവന്‍ സമൂഹ ജീവിയാണെന്നു ഓര്‍മിപ്പിക്കുന്നു.

മറ്റു പടങ്ങളെ പോലെ തന്നെ ഇവിടെയും ക്ലൈമാക്സ്‌ വളരെ നന്നായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോ പ്രേക്ഷകനും ഓരോ രീതിയില്‍ വേണമെങ്കില്‍ അനുമാനിക്കാം. എങ്കിലും ചില്ഡ്ര൯ ഓഫ് ഹെവന്‍ പോലെയോ ചില്ഡ്ര൯ ഓഫ് പാരദൈസ് പോലെയോ ഒരു സംശയം ജനിപ്പിക്കുന്ന രീതി ഇല്ല. വളരെ ലളിതമായ രീതിയില്‍ ഒരു നല്ല ആത്മാവുള്ള കഥ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നായകനായി അഭിനയിക്കുന്ന നജിയുടെ പ്രകടനം ഉയര്‍ന്ന നിലവാരം പുലര്‍ത്തി. അതുപോലെ തന്നെയായിരുന്നു മറ്റു കഥാപാത്രങ്ങളും. ഇവരില്‍ പലരും അഭിനേതാക്കള്‍ ആയി സിനിമകളില്‍ കാണുന്നവര്‍ ഒന്നും അല്ല. ഒരു പടത്തില്‍ അഭിനയിച്ചു കഴിഞ്ഞ ഇവരെയൊന്നും പിന്നെ ഒരു പടത്തിലും കണ്ടിട്ടുള്ളതായി കേട്ടിട്ടില്ല. മജീദിയുടെ സിനിമകളില്‍ അഭിനയിക്കുന്ന കുട്ടികള്‍ എല്ലാവരും തന്നെ ജീവിക്കുന്നത് പോലെയേ തോന്നുകയുള്ളൂ. ഇവിടെയും അങ്ങനെ തന്നെ.

ഇറാനിയന്‍ ജീവിതങ്ങളുടെ നേര്‍ക്കാഴ്ചകളായി മാറുന്ന മജിദ്‌ മജിദിയുടെ പടങ്ങള്‍ തീര്‍ച്ചയായും ഏതൊരു സിനിമാ പ്രേമിയും കണ്ടിരിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെ അബ്ബാസ് കിയരോസ്ടമിയെന്ന സംവിധായകനെയും ചേര്‍ത്ത് വായിക്കാം. മഖ്മാല്ബാഫിന്റെ പടങ്ങള്‍ കാണാത്തതുകൊണ്ട് അതിനെ കുറിച്ച് എനിക്ക് പറയാന്‍ കഴിയില്ല. പക്ഷെ നല്ലത് എന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഇങ്ങനെ അല്ലാതെയും കുറെ അധികം നല്ല പടങ്ങള്‍ വേറെയും ഇറാനില്‍ ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ജാഫര്‍ പനാഹിയുടെ ദി വൈറ്റ് ബലൂണ്‍ പോലെ ചില നല്ല പടങ്ങള്‍.


9/10.